Memperluas khidmat guaman syarie

Oleh Zainul Rijal Abu Bakar

MAIWP sedia bantu golongan miskin tuntut keadilan di Mahkamah Syariah

APABILA sesuatu kes di ketengahkan di Mahkamah yariah, pihak bertikai selalunya menggunakan peguam untuk mewakili mereka sepanjang perbicaraan. Walaupun orang awam boleh membawa sendiri kesnya, tatacara yang perlu diikuti kadang-kadang sukar difahami. Dengan menggunakan khidmat peguam, maka peguam dilantik akan mewakili, membantu dan memudahkan anak guam terutama dalam hal membabitkan prosiding yang rumit dan sangat teknikal.

Namun, kita terpaksa menerima hakikat untuk mendapat khidmat peguam, apatah lagi yang lebih kanan dan berpengalaman memerlukan jumlah wang yang bukan sedikit. Pada masa sama, pihak kurang mampu dan memenuhi syarat ditetapkan boleh menggunakan khidmat Biro Bantuan Guaman (BBG) yang akan bertindak mewakilinya di mahkamah dengan jumlah bayaran sangat minimum.

Melihat kepada keperluan membantu golongan memerlukan, ada beberapa badan mula memperkenalkan skim bantuan untuk mereka. Antaranya, Persatuan Peguam Syarie Malaysia (PGSM) sendiri menerusi Biro Khidmat Guaman Syarie, Majlis Peguam, Jawatankuasa Peguam Kuala Lumpur dan beberapa badan bukan kerajaan (NGO).

Usaha terbaru sudah diperkenalkan oleh Majlis Agama Islam Wilayah Persekutuan (MAIWP) menerusi Bantuan Zakat Baitulmal. MAIWP menubuhkan skim bantuan zakat yang dinamakan Bantuan Guaman Syarie.

Skim itu memberi bantuan kepada mereka yang layak untuk membayar yuran guaman syarie di Mahkamah Syariah. Ia adalah skim baru yang diperkenalkan MAIWP dan belum pernah dibuat oleh mana-mana negeri di Malaysia.

Skim itu diperkenalkan dengan objektif membantu umat Islam yang bermastautin di Wilayah Persekutuan yang menghadapi masalah membiayai yuran guaman mereka di Mahkamah Syariah dalam kes tuntutan mal. Untuk tujuan itu, MAIWP bekerjasama dengan PGSM bagi menjayakan sebahagian operasi skim berkenaan.

Terdapat syarat yang diperhatikan sebelum seseorang berhak mendapat bantuan ini. Golongan yang layak terdiri daripada asnaf fakir, miskin, mualaf dan fi sabilillah. Pemohon hendaklah seorang Islam, warga negara Malaysia, bermastautin di Wilayah Persekutuan, menepati had al-kifayah (ujian bagi memastikan mereka terdiri dari golongan fakir atau miskin) dan mereka juga perlu mengemukakan bukti bertulis mengenai tuntutan di Mahkamah Syariah.

Bagaimana penetapan tahap menentukan seseorang termasuk dalam golongan yang layak mendapat khidmat itu? Dari segi penakrifan, fakir adalah seseorang yang tidak mempunyai sebarang harta benda atau seseorang yang bekerja, tetapi pendapatannya kurang 50 peratus daripada keperluan harian dan keperluan tanggungannya dan kurang 50 peratus daripada belanja hidup seseorang yang hidup sederhana dan orang tanggungannya.

Golongan miskin di sini merujuk kepada seseorang yang mempunyai pekerjaan atau hasil usaha hanya memenuhi sebahagian keperluan asasinya, tetapi tidak mencukupi untuk menampung keperluan orang tanggungannya.

Muallaf juga berhak mendapatkan bantuan ini iaitu seseorang yang dijinakkan hatinya atau diharapkan kecenderungan hatinya untuk menerima Islam atau yang memeluk Islam (tetapi mungkin belum kukuh Islamnya).

Istilah fisabilillah pula adalah mana-mana orang atau pihak yang membabitkan diri dalam suatu aktiviti atau aktiviti untuk menegak, mempertahankan atau mendakwahkan agama Islam serta kebajikannya.

MAIWP memperuntukkan RM400,000 setahun bagi tujuan itu dan ia sudah mula beroperasi. Peruntukan itu sangat besar ertinya bagi mereka yang memerlukan dan secara tidak langsung, menggambarkan keperluan mendesak di kalangan umat Islam bagi melicinkan perjalanan kes mereka di Mahkamah Syariah.

Usaha murni MAIWP tidak harus dilihat sebagai pesaing kepada agensi lain yang menyediakan khidmat guaman syarie kerana ia memberi peluang dan pilihan lebih banyak bagi orang awam mendapatkan bantuan.

PGSM sendiri sebenarnya sudah lama memberikan khidmat guaman syarie kepada golongan tidak berkemampuan. Khidmat itu diberikan mengikut kelayakan yang ditetapkan dan pemohon hanya dikehendaki membayar bayaran minimum.

Dengan adanya kerjasama dengan MAIWP, perkhidmatan diberikan akan disalurkan dengan lebih sistematik dan telus di samping dapat meningkatkan profesionalisme di kalangan peguam syarie.

Kerjasama MAIWP dan PGSM akan berlangsung selepas seseorang disahkan memerlukan peguam untuk mewakilinya di mahkamah. Permohonan perlu dibuat kepada Baitulmal MAIWP dan Baitulmal akan menyiasat kelayakan pemohon sama ada memenuhi syarat ditetapkan.

Selepas siasatan selesai dan pemohon disahkan berkelayakan, Baitulmal akan menyerahkan borang berkenaan kepada PGSM. Panel PGSM akan mengkaji kedudukan kes yang sudah atau akan difailkan itu dan seterusnya mengagihkan kes yang dirujuk di kalangan ahli PGSM untuk dikendalikan.

Bayaran guaman dibayar terus oleh MAIWP kepada PGSM yang bertindak sebagai pengurus yang akan membayar kepada peguam syarie berkenaan secara berkala bagi memastikan kes berjalan seperti di harapkan.

Segala prosiding di Mahkamah Syariah akan dijalankan ahli PGSM yang terlatih mengendalikan kes di Mahkamah Syariah. Semua kes terbabit akan dilaporkan perkembangannya kepada pihak Baitulmal dari semasa ke semasa.

Di pihak persatuan, kami akan sentiasa memastikan ahli yang diserahkan kes menjalankan amanah dan tanggungjawab sosial ini dengan berkesan di samping mempertingkatkan kualiti kes yang dibawa.

PGSM akan sentiasa membantu Mahkamah Syariah mencapai keadilan menerusi perkhidmatan guaman syarie di samping menyuarakan hak anak guam dengan berkesan dan sistematik.

Kerjasama unik antara MAIWP dan PGSM sudah tentu memanfaatkan golongan tidak berkemampuan untuk membayar yuran guaman syarie. Ia sejajar hasrat kerajaan untuk membantu golongan tidak berkemampuan dan selari dengan matlamat serta moto PGSM iaitu ‘Meletakkan Hak kepada yang Berhak’.

Inisiatif MAIWP ini seharusnya dipuji kerana prihatin terhadap keperluan semasa umat Islam. Kita mengharapkan usaha murni sebegini diteruskan badan lain terutama Majlis Agama Islam negeri lain yang masih belum mempunyai skim seumpama itu. Pihak kami bersedia memberikan kerjasama demi membantu golongan kurang berkemampuan.

Sebarang pertanyaan atau permohonan bagi mendapatkan khidmat Bantuan Guaman Syarie boleh diajukan kepada Bahagian Baitulmal, Majlis Agama Islam Wilayah Persekutuan, Bangunan Daruzzakah, Lorong Haji Hussein 2, 50676 Kuala Lumpur atau hubungi talian 03-21675222 atau faks kepada 03-21675252.

Bantuan Guaman Syarie

Persatuan Peguam Syarie Malaysia (PGSM) menerusi Biro Khidmat Guaman Syarie, Majlis Peguam, Jawatankuasa Peguam Kuala Lumpur dan beberapa badan bukan kerajaan (NGO)dengan kerjasama Majlis Agama Islam Wilayah Persekutuan (MAIWP) menerusi Bantuan Zakat Baitulmal menubuhkan skim bantuan zakat yang dinamakan Bantuan Guaman Syarie.

Skim Bantuan Guaman Syarie diperkenalkan dengan objektif membantu umat Islam yang bermastautin di Wilayah Persekutuan yang menghadapi masalah membiayai yuran guaman di Mahkamah Syariah dalam kes tuntutan mal

Golongan yang layak terdiri daripada asnaf fakir, miskin, mualaf dan fi sabilillah. Pemohon hendaklah seorang Islam, warga negara Malaysia, bermastautin di Wilayah Persekutuan, menepati had al-kifayah dan mereka juga perlu mengemukakan bukti bertulis mengenai tuntutan di Mahkamah Syariah.Penulis ialah Presiden Persatuan Peguam Syarie Malaysia (PGSM). Sebarang komentar boleh dikirim kepada exco_pgsm@yahoo.com